همه می دانیم که بعد از انقلاب صنعتی، توسعه مدرنیته و به دنبال آن رشد شهرنشینی، نیاز به مسکن را در شهرهای بزرگ بالا برد. ساخت شهرک های مسکونی با رویکردهای کمونیستی و … در بازه زمانی خاص به عنوان یک راه حل مطرح شد. البته این را هم باید ذکر کنیم که پیامدهای اجتماعی این ساخت و سازهای سریع خود معضل بزرگ تری را در شهرهای در حال توسعه رقم زد.
عمده این ساخت و سازهای انبوه بدون تامین خدمات و زیرساخت های لازم و کافی انجام می شد که همین امر این شهرک های مسکونی را در آینده تبدیل به نقاط محروم و پر معضل شهری می کرد. تجربه ساخت و ساز مسکن مهر در کشور ما نیز به نوعی دچار همین مشکل شده است. ساخت مسکن صرف بدون تامین خدمات و البته تهیه طرح جامع که کلیه این کاربری ها و خدمات را با هم ببیند؛ سبب شده است تا تعدادی آپارتمان کنار هم در بیابان های اطراف شهرهای بزرگ رشد کنند. بدیهی است نبود زیرساخت ها به این آپارتمان های تنها صدمه خواهد زد.
شهرسازی شهروندگرا از جمله مکاتبی بود که شهروند و حقوق وی را مقدم بر همه عرصه های شهری می داند. بدیهی است ساخت سقف بالای سر مشکل سرپناه افراد را حل خواهد کرد، اما مشکل تامین مسکن و سکنی گزیدن به معنای عام را تامین نمی کند. در سکونت همراه با تفریح، حس تعلق و خاطره انگیزی معنا پیدا می کند. همه این عوامل به ساختار کالبدی و اجتماعی بیرون آپارتمان های مسکونی ربط دارد و وجود زیرساخت های لازم برای گذراندن اوقات فراغت و ایجاد فضاهای تعامل شهروندان می تواند تا حد زیادی کیفیت سکونت در یک محل را بالا ببرد.
یکی از تجربه های مشابه در این حوزه، طراحی پارک منظرین و برنامه ریزی برای مسکن سازی دولتی در ژوهانسبورگ آفریقای جنوبی است.

Lehae Park_Habitat Landscape Architects Johanesburg SouthAfrica 1

Lehae پارک که در جنوب ژوهانسبورگ واقع شده است، زمینه ای برای برنامه ریزی در مورد مسکن سازی دولتی مدرن است. در هنگام شروع طراحی این پارک کمتر از نصف واحد های مسکونی ساخته شده بود اما در عین حال اولین عضو انجمن به منطقه نقل مکان کرده بود. ساخت و سازهای مسکن دولتی توسط انجمن های محلی اداره می شوند و حضور یکی از اعضای انجمن سبب نظارت دقیق بر فرآیند کار پیمانکاران و اجرای پروژه هایی این چنینی جهت تامین خدمات شده است.
Lehae Park_Habitat Landscape Architects Johanesburg SouthAfrica 2

روش طراحی پارک بر گسترش جامعه پر جنب و جوشی که ادغام جوامع محلی را از طریق تاکید بر عنصر بازی های کودکان ترویج می کند؛ متمرکز شده است. هدف این طرح برآورده کردن نیازهای گروه های اجتماعی گسترده از کودکان تا بزرگسالان با فرهنگ های متفاوت؛ مذهب های مختلف و برداشت های اجتماعی گوناگون از یک نیاز معمولی – که همان فضای تفریحی است – می باشد. پایداری پارک به وجود عناصر بازی قوی و همچنین وجود گیاهان مقاوم به خشکی و سرما وابسته است.

Lehae Park_Habitat Landscape Architects Johanesburg SouthAfrica 3

طراحی پارک به گونه ای است که حول یک زمین بازی مرکزی توسعه پیدا کرده است. به روایتی این زمین بازی با یک حضور پویا در اطراف یک تپه موریانه گسترش پیدا کرده است که وجود این تپه یکی از ویژگی های غالب مرتع کنونی است. این مراتع قبل از توسعه زمین بازی گسترش پیدا کرده است. این روایت؛ رابطه بین مردم و طبیعت را نشان می دهد و ثابت می کند که ما تا چه حد با طبیعت در ارتباط بوده و به آن وابسته هستیم. این موضوع مبنایی برای طراحی عنصر زمین بازی قرار داده شد. تجهیزات زمین بازی با دنباله ای از دیوار های سوراخ دار مستقل همراه است که به طور پیوسته یک فضای بازی را ایجاد می کند.

Lehae Park_Habitat Landscape Architects Johanesburg SouthAfrica 4 Lehae Park_Habitat Landscape Architects Johanesburg SouthAfrica 5

عمده مشکلات ساخت و ساز در فرآیند توسعه، مشکل انتقال مهارت ها به افراد بود. اما با انجام این طرح افراد بدون شغل از جامعه های مجاور استخدام می شوند و در استفاده از فناوری های جدید ساختمان سازی، باغبانی، احداث منظر و تعمیر و نگهداری از آن؛ آموزش داده می شوند. با این کار علاوه بر تامین شغل، نگه داری از این فضا بر عهده انجمن و ساکنین محلی گذارده شده است.
پروژه هایی از این دست نشان می دهند که در طراحی توجه به بستر طرح جزو الزامات طراحی است و استفاده از مشارکت های مردمی در اجرا و نگه داری پس از اجرای طرح به پایداری آن کمک شایانی خواهد کرد.

منبع: +

مطلب قبلیتبدیل معدن زغال سنگ به قطب فرهنگی
مطلب بعدیتلاقی فلسفه ذن و طراحی فضای جمعی در ساخت مجتمع مسکونی
دانشجوی کارشناسی فضای سبز دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید