the-revenant-01

از گور برگشته، جدیدترین اثر ایناریتو برگرفته از داستان زندگی واقعی فردی به نام هیو گلاس است که در سالهای بین 1780 تا 1833 زندگی می کرده است. هیو گلاس یک «دام گذار» بود و در مناطق سرد کوهستانی کارش را انجام می داد تا اینکه روزی پس از درگیری با یک خرس گرینزلی، توسط گروه همراه اش به حال خود رها می شود تا از دنیا برود؛ اما گلاس با تلاشی عجیب و غیر قابل باور، بدون تجهیزات و اسلحه، مسیری 320 کیلومتری را در سردترین هوا و صعب العبورترین راهها طی می کند تا بتواند زنده بماند و به محل زندگی اش بازگردد و البته سراغ کسانی را بگیرد که او را به حال خود رها کرده بودند!

the-revenant-02

این فیلم اقتباسی است از کتاب «بازگشت؛ رمانی درباره انتقام» که در سال 2002 توسط مایکل پانک منتشر شد. کتابهای مشهور درباره انتقام گیری زیاد هستند ولی تصور نمی کنم هیچ نویسنده ای به اندازه فرانتس فانون روانکاو و نظریه پرداز الجزایری مردم را به انتقام گیری و خشونت ورزی تشویق کرده باشد. او در کتاب معروف خود «دوزخیان روی زمین» می نویسد: «انتقام و خشونت ورزی نیرویی پاک کننده است که فرد رنج دیده را از آزار ناعادلانه، عقده های فرودستی و نومیدی و بی تحرکی خود رها می سازد، ترس را از وی دور می کند و حرمت نفس او را به حالت اول برمی گرداند.»
اساس فیلم از گور برگشته بر غریزه‌ های ابتدایی و طبیعی یک موجود زنده استوار شده است و فیلم در بیشتر قسمتهایش به نمایش دادن همین صفات مادرزادی مشغول است. حس دوست داشتن و مسئولیت نسبت به فرزند در این فیلم سرمنشأ بسیاری از اتفاقاتی است که بیننده را سرگرم می‌ کند. پدر پیر سرخپوستی که به همراه مردان قبیله‌ اش برای یافتن دختر اسیرش می شود و می‌ جنگد، پدر شکارچی که پسر دورگه‌ اش را از دست داده و زخمی و نفس‌ بریده در پی قاتل است و خرس مادری که جانش را بر سر محافظت از توله‌ هایش می‌ گذارد. علاوه بر این غریزه که باعث کش آمدن زندگی و انتقال ژنها بر روی زمین بوده است چیز دیگری وجود دارد که تمام فضای فیلم را از خود انباشته است و آن غریزه بقا و زنده ماندن است؛ اما چرا مجموعه این موارد عادی در این فیلم، زیبا و قابل‌ تحسین شده‌ اند. موضوع، تنها نحوه نماش دادن آنها است به شکلی که بیننده قبلاً آنها را اینگونه ندیده و تجربه هم نکرده است. با تنیده شدن در آن فضاهای ابریِ غم‌زده‌ سرزمینهای شمالی، سپیدی برفهای تمام ناشدنی و همچنین با شخصیتهای عمدتاً خاموش فیلم، معجونی با مزه‌ منحصربفرد را برای ما آماده کرده است.

the-revenant-03

اما آنچه که در این نوشته اساس مورد اشاره و نکته مهم و اساسی است، نقشی است که طبیعت و نیروهای طبیعی در قالب منظر طبیعی در این داستان ایفا می کنند. انسان علیه طبیعت، بقا، انتقام، خشم طبیعت، تلاش انسان برای زندگی با طبیعت و … تعابیری است که احتمالاً پس از دیدن این فیلم در ذهن بیننده شکل می گیرد؛ اما می توان در تعبیری کوتاه تر و موجزتر بازیگر مهم این فیلم یعنی منظر طبیعی را “مادر طبیعت” توصیف کرد.

the-revenant-04

طبیعت به سان ذات خود دراین فیلم ظاهر می شود، هر کجا که انسان غربی وحشی به قلمرو این طبیعت بکر تجاوز می کند انتقامی سخت از او می گیرد همانند صحنه حمله خرس گریزلی، حمله گله گرگها، برف سهمگین سکانسهای پایانی، رودخانه خروشان که قهرمان فیلم را با خود می برد و حضور سرخپوستان در صحنه های نبرد که گویی دستان انتقام جوی طبیعت برای بازپس گیری تکه پاره های پیکره طبیعت بر انسان متجاوز غربی حمله ور می شود و هر کجا که انسان برای بقا و آرامش به دل طبیعت پناه می برد همچون مادری دلسوز به او آغوش می گشاید – از گور برخاستن، زنده ماندن در شکم اسب، نجات با جریان رودخانه، تغذیه از دل طبیعت – و به طور کلی دست طبیعت برای زنده نگه داشتن قهرمان فیلم که گویی خود سر نزاع با طبیعت ندارد. خویشاوندی او با سرخپوستان این نکته را از جانب سازنده بازگو می کند که او همچنان رگه هایی از پیوند با طبیعت را در خود دارد. در مجموع از دید فرم حاکم بر محتوا و جریان فیلم اساساً این طبیعت است که جریان داستان را هدایت و رهبری می کند.

the-revenant-05

فکر می‌کنید اگر مادر طبیعت را برای دیدن این فیلم به سالن سینما می‌بردید چه می‌شد؟ از کشته شدن آدمهای درنده غمگین می‌شد یا از کنده شدن پوست گوزنهای چرنده.

the-revenant-06

از منظر زبان مشترک سینما و معماری منظر و بعد تکنیکال، فیلم یکی از بهترین نمونه های سینمایی در نمایش و بازگویی طبیعت به گونه ای که واقعا وجود دارد، است.

the-revenant-07

فیلم برداری با نور کاملاً طبیعی – که کمتر در سینمای تکنیک محور هالیوود مرسوم است – در روز و شب و به دور از شرایط استودیویی، جست و جوی گروه فیلمبرداری برای شرایط سخت طبیعی که آنها را به جنگلهای آرژانتین کشانیده و مهمتر از همه بیان کاملاً مستندگونه از طبیعت در قالب نماهای لانگ شات، باز و با حرکت کم دوربین همراه با صدابرداری بسیار دقیق، همه و همه مخاطب را قدم به قدم به درک حس طبیعت جاری در داستان که آمیخته ای از آرامش، ترس، هیبت و دست نخوردگی است، با محوریت طبیعتی بزرگ و قاهر نزدیک می سازد تا آنجا که برخی منتقدان حرفه ای سینما به رغم انتقادهای صریح و گاه بی رحمانه از ریتم و زبان الکن فیلم در روایت قصه، زبان به تحسین از نماهای طبیعت محور فیلم و قدرت بیان آن گشوده اند.

the-revenant-08

the-revenant-09

the-revenant-10

از دید یک معمارمنظر مشاهده اثری در بالاترین کیفیتهای سینمایی روز دنیا به لحاظ فنی، نزدیکترین نگاه و درک از منظر طبیعی بکر و دست نخورده را در قالب مجموعه ای از تصویر و صداهای هوشمندانه طبیعی به شما اعطا می کند که شاید کمتر اثری قادر به انجام آن باشد. شما می توانید این فیلم را از طریق لینک زیر تماشا کنید:

تماشای فیلم “The Revenant”

مطلب قبلینمونه هایی از پلهای عابر پیاده مطرح در دنیا
مطلب بعدیپویایی منظر در هوای سرد
دانشجوی کارشناسی ارشد معماری منظر دانشگاه تهران

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید