نقش رنگ در منظر شهری میبد

0
53
مقدمه

رنگی بودن جهان یکی از بزرگترین موهبتهای الهی است که باعث شادی و نشاط انسان‌ها شده، به صورتی که رنگ‌ها نه فقط از نظر زیبایی بخشیدن به دنیای اطراف ما اهمیت دارند، بلکه تاثیرات عاطفی_روانی قوی نیز بر اشخاص می‌گذارند. زمانی که انسان بافت شهری را برای اولین بار تماشا میکند، در نگاه اول رنگ غالب شهر است که به چشم او می‌آید، به همین منظور رنگ بافت شهر می‌تواند تاثیری شگرف در متمایز ‌کردن شهر داشته باشد. در شهر‌های کویری مانند شهر میبد، با بناهای خاکی، آسمان آبی و درختان سبز، تصویری چشم نواز را در ذهن و خاطر هر بیننده حک می‌نماید. همنشینی رنگ‌ها در کنار هم تاثیرات ویژه‌ای بر شهر میبد میگذارد، به علاوه  تفاوت رنگ‌ها ویژگی خاصی به شهر میبد میدهد، هدف این گزارش بررسی معانی خاص رنگها در بافت میبد و پی بردن به تاثیرات همنشینی این رنگها در کنار هم است.

سوالات پژوهش

  • رنگ غالب شهر میبد در نگاه اول چیست؟
  • عوامل شکل دهنده رنگها چه هستند؟
  • هر کدام از رنگها چه معنی در بافت دارند؟
  • تاثیر همنشینی رنگها در کنار هم چیست؟
تاثیرات همنشینی رنگ در بافت

رنگها در همه قسمتهای زندگی ما حضور دارند و تاثیرات زیادی بر روحیه، احساسات، هیجانات و رفتارهای ما می‌گذارند. شهرهای قدیمی شامل رنگهای غالبی در کل بافت بودند، که حاصل توجه به مصالح بومی و طبیعت‌گرایی آنها بوده است، به صورتی که شهر چهره ‌ای هماهنگ و همگون داشته است. هر کدام از رنگهای بافت دارای بار معنی خاصی هستند که با تاریخ شهر هم جهت بودند. تاثیر همنشینی رنگها در بافت شهری باعث متمایز شدن آن فضا از فضا‌های دیگر شهری می‌شود، به عبارتی دیگر شهر کیفیتی است که با کمیت هایی همچون رنگ، معنی و هویتی خاص پیدا می کند و به شهر ویژگی خاصی می ‌دهد.

همنشینی رنگها در بافت میبد

شهرستان میبد یکی از شهرستانهای استان یزد در مرکز ایران و جزء شهرهایی با قدمت تاریخی ۷۰۰۰ ساله می باشد که در جمع قدیمی ‌ترین شهر‌های دنیا قرار دارد. مهمترین بنای تاریخی این شهر، نارین ‌قلعه می ‌باشد که از بالای آن بافت شهر میبد کاملاً مشخص است. رنگ غالب میبد در نگاه اول شامل رنگ خاکی بناها، رنگ سبز درختان و آسمانی آبی است. این سه رنگ در بیشتر نقاط شهر با هم ترکیب شده‌ اند و پیوندی ستودنی را به وجود آورده ‌اند که باعث پدید آمدن شخصیتی خاص برای شهر شده ‌اند. با دیدن هر کدام از این رنگها، بیننده به معنای خاص آن که ناشی از تاریخ و هویت شهر است پی می برد؛ به صورت مثال رنگ سبز در میان بافت اشاره به طبیعت گرایی، طراوت و باغهای همیشگی شهر میبد دارد که محصول غالب شهر که انار و انگور است و به صورت فعالیتی اقتصادی در آمده را نمایان می‌کند. همینطور رنگ خاکی بناها اشاره به اقلیم و استفاده از مصالح بومی و کاهگل دارد. نکته قابل تامل دیگر مکمل بودن رنگها در بافت است، به صورتی که رنگها تکمیل کننده یکدیگر هستند و اگر تنها یکی از رنگها از بین رود ویژگی رنگی شهر و تصویر ذهنی افراد نسبت به بافت دگرگون می شود.

نتیجه گیری

شهر میبد در نگاه اول با ترکیب رنگ های خاکی، سبز و آبی به چشم می آید. همنشینی این رنگ ها در سراسر شهر، پیوندی ناگسستنی را تشکیل داده است.
رنگ سبز بافت میبد به سبب باغهایی به وجود آمده که محصول غالب شهر که انار و انگور است را نمایان می‌کند، رنگ خاکی بافت به دلیل استفاده از مصالح بومی و کاهگل به وجود آمده است و اشاره به اقلیم و استفاده از مصالح بومی دارد و رنگ آبی به دلیل رنگ آسمان پدید آمده است.
رنگ سبز نشانگر تعقل، صبر، شکیبایی و آرامش است، به علاوه این رنگ سمبل طراوت، طبیعت سبز و گیاه است. رنگ اکر، رنگی دارای سکون، آرامش و وقار است، این رنگ در بعضی از نقاط تداعی‌کننده تاریخ است، به علاوه باعث شادی، اشتیاق و انرژی می گردد. رنگ آبی به دلیل اینکه به شدت با آب و آسمان در ارتباط است به عنوان نمادی از ثبات، آرامش و صلح شناخته می‌شود، به علاوه رنگ آبی روشن می‌تواند انرژی دهنده و شاداب کننده باشد.
همنشینی سه رنگ غالب سبز، اکر و آبی در کل بافت، باعث متمایز شدن این شهر نسبت به شهرهای دیگر می گردد. این رنگها در کنار یکدیگر در بافت میبد باعث تنوع در بافت و کنتراست رنگی می‌شود که نتیجه آن جلب توجه انسانها است، به علاوه تنوع رنگی باعث خوانش بهتر منظر شهر میبد می گردد، به صورتی که رنگهای غالب میبد در ذهن بیننده حک می شود و تصویر ذهنی کاملاً مشخصی را پدید می آورد. برای درک بهتر همنشینی رنگها در بافت، از زاویه های مختلف شهر به تفکیک رنگها تصاویری ارائه شده است.

همنشینی رنگها در بافت میبد
همنشینی رنگها در بافت میبد، منبع: نگارنده
همنشینی رنگها در بافت میبد
همنشینی رنگها در بافت میبد، منبع: نگارنده
همنشینی رنگها در بافت میبد
همنشینی رنگها در بافت میبد، منبع: نگارنده
* مقاله­ حاضر، دستاورد سفر پژوهشی گروه معماری منظر دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، به استان یزد در آبان ماه ۱۳۹۴ است که با راهنمایی دکتر محمدرضا مهربانی گلزار تنظیم شده است.

منابع

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید