با رشد شهرها و محدود شدن فضاهای شهری، برنامه ریزان شهری و معماران به احیای فضاهای شهری جهت بهره مندی هرچه بیشتر از این فضاها ترغیب می شوند. هدف اصلی ممانعت از رشد شهرها نیست، بلکه طراحی یک محیط مطلوب در داخل آنها است. قبلاً در معمار منظر پروژه هایی مانند تبدیل معدن زغال سنگ به قطب فرهنگی یا تبدیل سایت صنعتی متروکه به پارک با رویکرد طراحی مشارکتی را در بخش منظر صنعتی بررسی کرده ایم. این گونه از ساماندهی شهری در کشورهای دیگر بسیار رواج پیدا کرده و زمین های موجود در شهرها می توانند به عنوان محرک های توسعه به کار گرفته شوند.
“ساماندهی فضای شهری” به یکپارچه سازی پروژه در زمینه و بسترش وابسته است.  زمینه گرایی در سطوح مختلف اتفاق می افتد: اجتماعی، شهری و معماری. اما مهمتر از همه سطح فرهنگی است. تاثیر و موفقیت یک پروژه به چگونگی تعامل با افرادی که در آنجا زندگی می کنند، بستگی دارد. با در نظر گرفتن این ملاحظات، طراحانی که یک مکان را بازطراحی می کنند باید به ارتباطی که بین مکان و افراد وجود دارد (احساس تعلق مکانی و ذهنیت افراد از آن مکان)، واقف باشند.

نمایی کلی از پارک
نمایی کلی از پارک

یکی از این پروژه های ساماندهی، پروژه پارک کشتی سازی ژونگ شان (Zhongshan) است که طراحی آن توسط استودیوی Turenscape انجام شده است.این سایت برای احیاء یک فضای منحصر به فرد طراحی شد؛ فضایی که برای بیش از نیم قرن بخشی از زندگی روزمره افرادی بوده است که در ایالت گوانگ دونگ (Guangdong) چین زندگی می کرده اند. این پارک انسان، طبیعت و معنویت را در هم می آمیزد.

تاریخچه

برای بدست آوردن درک بهتر از این پروژه، باید بخشی از تاریخچه آن را بررسی کنیم. این مکان ۱۱ هکتاری در دهه ۵۰ میلادی محل کارخانه یک شرکت کشتی سازی بودکه در سال ۱۹۹۹ ورشکست شد. سایت صنعتی مذکور ۵۰ سال تاریخ نظام سوسیالیستی را در خود دارد و یکی از شاهدان انقلاب فرهنگی چین بوده است. محل این پروژه بین شهر و رودخانه کیوجانگ است وعملکرد سابق سایت به عنوان یک اتصال، رابطه میان طبیعت و فضاهای انسان­ ساخت را تقویت می نماید.

این سایت تاریخ 50 ساله اقتصاد چین را در دل خود نگه داشته است.
این سایت تاریخ ۵۰ ساله اقتصاد سوسیالیستی چین را در دل خود نگه داشته است.
طراحی

طرح کلی این پارک بوم شناسی، بر اساس استفاده از آب رودخانه و انشعاب آن به داخل شهر، استفاده مجدد از زیرساخت های صنعتی موجود در سایت متروک کشتی سازی و نیز پیوند با بافت شهری و بافت طبیعی خود سایت ترسیم شد.
اهمیت دادن و لحاظ نمودن جریان آب فعلی و آینده رود کیوجانگ که یکی از مهمترین رودهای چین است، از جمله دغدغه های معماران منظر پروژه بود. از آنجا که قسمتی از پارک بوم شناسی، دریاچه ای است متصل به رود مذکور، سطح نوسانات آب در سایت به ۱.۱ متر در روز می رسد. از این رو با طرح شبکه ای از پل ها در سطوح مختلف و همچنین تراس هایی سنگفرش شده همراه با گیاهان و درختان بومی، اتصال نقاط مختلف پارک به هم امکان پذیر شد.

بیشتر بخوانید:
باغ معدن سنگ در قلب باغ گیاهشناسی شانگهای
استفاده از سازه های موجود در سایت کارخانه
استفاده از سازه های موجود در سایت کارخانه

یکی دیگر از جنبه های مهم که به پیوند طبیعت و پارک منجر شد، حفاظت از درختان موجود و حضور گیاهان بومی به خصوص درختان قدیمی انجیر است. کانالی ۲۰ متری به منظور ایجاد جزیره ای جهت حفاظت از درختان حفر شد. به عنوان یک اکوسیستم، درختان و گیاهان بومی به همراه سطوح پوشیده شده از چمن، یک زیستگاه طبیعی را شکل دادند که ارتباط موثری بین رودخانه، جنبه تاریخی سایت و اتصال با شهر برقرار ساخت. عملکرد مناسب پارک مستلزم چنین ارتباط موثری بود.
باززنده سازی سایت کشتی سازی و تبدیل آن به فضای سبز به استقبال و پذیرش مردم بستگی داشت. محدوده پارک علی رغم تاریخی بودن بافت، از طریق شبکه ای از راه ها و امکانات شهری که درونش گسترش یافتند؛ مانند اسکله زنگ زده به جا مانده، که به عنوان چایخانه احیاء شد (مردم محلّی از روی عادت، چای را در چایخانه می نوشیدند)، پیوند مناسبی با بافت شهری برقرار کرد.

استفاده از پوشش گیاهی غنی، سایت را به عنوان یک محیط روستایی و دوست دار محیط زیست معرفی می کند.
استفاده از پوشش گیاهی غنی، سایت را به عنوان یک محیط روستایی و دوست دار محیط زیست معرفی می کند.

ماشین آلاتی که زمانی بخشی از کارخانه بود به دلایل حفاظتی دست نخورده باقی ماند. به این ترتیب، طراحی منظر پارک، برنامه ریزی، طبیعت، پوشش گیاهی موجود، اتصال شهری و عناصر تاریخی را به گونه ای که پاسخگوی نیازهای افراد باشد، با هم در یک پروژه نیرومند ادغام می کند.

جعبه قرمز رنگ در پارک با ایجاد تضاد حس کنجکاوی را در بازدیدکننده بر می انگیزد.
جعبه قرمز رنگ در پارک با ایجاد تضاد حس کنجکاوی را در بازدیدکننده بر می انگیزد.
نمایی از داخل جعبه قرمز
نمایی از داخل جعبه قرمز

در نهایت شایان ذکر است که طراحی این پارک بوم شناسی جوایز بین المللی زیادی کسب کرده است؛ جوایزی مانند جایزه برتر ULI در سال ۲۰۰۹، مدال طلای هنرهای زیبا از وزارت فرهنگ چین در سال ۲۰۰۴ و جایزه افتخاری طراحی انجمن معماران منظر آمریکا (ASLA) در سال ۲۰۰۲ از جمله افتخارات طراحان این پارک است.

آیا شما تجربه حضور در چنین سایت های بازطراحی شده را داشته اید؟ یا زمین یا کارخانه ای متروک در شهر شما وجود دارد که دارای پتانسیل برای تبدیل به یک پارک و فضای جمعی باشد؟ تجربیات و نظرات خود در این زمینه را با ما در میان بگذارید.

منبع: +

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید