ساماندهی منظر ساحلی بندر ترکمن

0
41
مقدمه

نواحی ساحلی به عنوان فضاهای گردشگری از دیرباز مورد توجه بوده است. همچنین در پی تاثیرات منفی صنعت گردشگری بر زندگی شهرهای ساحلی (مانند آلودگی منظر طبیعی و محیط اطراف، ساخته های ناهماهنگ با بستر و …)، برنامه ریزی و ساماندهی این نواحی ارزش بیشتری پیدا می کند. نوارهای ساحلی، مرزی بین ساختار نرم آب هستند که در پیوند میان مردم و طبیعت نقش ایفا می کنند، پس ساماندهی منظر ساحل از اهمیت بسزایی برخوردار است. از اینرو در این گزارش نحوه ساماندهی ساحل بندر ترکمن، ضعفها و راهکارهای پیشنهادی برای آن مورد بررسی قرار گرفته است.

ساحل بندر ترکمن، منبع: نگارنده
بررسی وضع موجود

بندر ترکمن در غرب استان گلستان و مرکز شهرستان ترکمن است. از پتانسیلهای گردشگری این منطقه می توان به جزیره آشوراده در حدود یک کیلومتری ساحل اشاره کرد. همچنین بازار منطقه ساحلی نیز از دیدنیهای آن محسوب می شود. با توجه به مشاهدات میدانی به عمل آمده، می توان به وضوح دریافت که ضعفهایی در وضع موجود منطقه ساحلی وجود داشته که عدم توجه به آنها می تواند به منظر ساحل آسیب رسانده و هویت سایت را خدشه دار کند. در اینجا به چند نمونه از این ضعفها اشاره شده است:

  • نابسامانی و آلودگی اطراف ساحل
  • عدم خوانایی مسیرها
  • موقعیت نامناسب بازار نسبت به ساحل و نداشتن ساختاری جذاب و متناسب با فرهنگ مردم و هویت محل
  • عدم وجود فضاهای جمعی و تفریحی مناسب
  • مبلمان نامتناسب با بستر
پارگینگ و بازار ساحلی بندر ترکمن، منبع: نگارنده
راهکارهای پیشنهادی

نگاهی کوتاه به نقاط ضعف موجود در ساحل بندر ترکمن نشان می دهد که برای استقرار کاربریهای مختلف و جدید برای جذب مردم، توجهی به هویت بستر نشده و منظری آشفته بر سایت حاکم شده است. از اینرو می توان راهکارهای زیر را برای ساماندهی ساحل و بهبود وضعیت این منظر کم نظیر و منحصربفرد پیشنهاد داد:

  • امتداد نوار ساحلی می تواند باعث ایجاد پیوستگی بصری با بافتهای مجاور شود. (تقویت نفوذپذیری بصری و فیزیکی ساحل و شهر)
  • ایجاد کمربندی از پوشش گیاهی در امتداد ساحل که با تغییر فصول جلوه های متفاوتی از منظر را به نمایش می گذارد.
  • ایجاد فضاهای جمعی، گردشگری، تفریحی، بازیهای آبی و تفرجی سبب پویایی منظر و ارتقاء کیفیت آن می شود. همچنین اهمیت به جداره های ساحلی و زیبایی ساحل با ایجاد فضاهای تفریحی و گردشگری مناسب در کنار توجه به الگوهای بومی و ارزشهای فرهنگی این شهر حائز اهمیت است و خوانایی و لحاظ کردن ارزشهای معنایی، سبب ارتقاء منظر ساحلی می شود (به طور کلی ایجاد کاربریهایی در تعامل با کاربریهای موجود در خشکی)
  • از مهمترین نکات، مساله دید به اطراف و آشوراده است که با شاخص کردن این دید و ایجاد فضا (نوعی نظر گاه) در ساحل و تقویت این دید می توان سبب تقویت روح مکان، معنا و جذابیت در منظر شد که به نوعی اهمیت به خرد اقلیم در محیط باز محسوب می شود.
  • موقعیت و ساختار بازار این ساحل مناسب نیست و باید با تغییر موقعیت آن و بازگردانی هویت بازار با توجه به اقلیم و فرهنگ مردم این شهر، فضای آن را ارتقاء داده و تبدیل به یک جاذبه توریستی نمود.
ساحل بندر ترکمن، منبع: نگارنده

در نهایت می توان گفت که با تطبیق عوامل ساختاری منظر شهر ساحلی بر اساس شاخصه هویتی بندر ترکمن، باید منظر ساحلی مناسبی را در این سایت ایجاد نمود تا علاوه بر حفظ کاراکتر خاص منطقه، به حفظ فرهنگ آن و جذب توریست نیز کمک کند.

* مقاله­ حاضر، دستاورد سفر پژوهشی جمعی از دانشجویان معماری منظر دانشگاه های بین‌المللی امام خمینی، شهید رجایی، تهران، شهید بهشتی و دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات به استان گلستان در اردیبهشت ماه ۱۳۹۶ است که با راهنمایی دکتر محمدرضا مهربانی گلزار تنظیم شده است.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید