وقتی سخن از منظر به میان می آید بسیاری به دو وجهی بودن آن یعنی عینی – ذهنی بودنش تکیه می کنند و در باب ارتباط این دو وجه و تاثیر و تاثر آنها از یکدیگر سخن به میان می آورند. اما تاکنون چقدر در پروژه های منظر به بعد ذهنی توجه کرده اید؟ عمدتاً در دوران تحصیل به مفاهیمی همچون سرو، پاکی آب و … در باورهای ایرانی و اسلامی برخورده ایم و تجلی کالبدی بسیاری از آنها را در شعر، نقاشی ها و معماری دیده ایم. در درس روانشناسی محیطی نیز از تاثیر محیط بر انسان گفته ایم و اگر اهل مطالعه خارج از حوزه معماری نیز باشید در کتاب های زیادی از قدرت ذهن و خطای چشم و … سخن به میان آمده است. اما به راستی تا چه حد می تواند قدرت ذهن و تصویر آن از وقایع و اشیاء و یا احساس ها را در معماری منظر به کار بست؟
پروژه طراحی استخر مفهومی که ذهن ناظر را به بازی می گیرد نمونه ای از این استفاده است. در این پروژه با استفاده از بازی رنگ ها و خطای چشم و البته تصور انسان از استخر، فضایی مفهومی به وجود آمده که موجب تجمع مردم و ایجاد روابط اجتماعی شده است.
این استخر توسط گروه نیپ پیساژ طراحی شده و در میدان امیل گمیلین واقع در مونترال کانادا اجرا شده است. گروه نیپ پیساژ عده ای از فارغ التحصیلان معماری منظر دانشگاه مونترال کانادا هستند که در سال ۲۰۰۱ تشکیل شده است و تاکنون پروژه های خوبی را در این حوزه طراحی یا اجرا کرده اند. برای اطلاعات بیشتر و آشنایی با این گروه می توانید به سایت آنها مراجعه کنید.

Conceptual Pool Design 01

برای ایجاد این استخر وهم و خیال به هم تنیده شده اند و واحه آبی را در میدان امیل گمیلین واقع در مرکز شهر مونترال ایجاد کرده اند. .معماران منظر گروه نیپ پیساژ از رنگ و طرح های هندسی استفاده کرده اند تا به زمین سخت و صفحه بتنی مستطیل شکل، نوعی احساس موج زدن بصری از یک استخر شنای واقعی را ببخشند. به نوعی با استفاده از خطوط و رنگ های مختلف و استفاده از خطای دید به وجود آمده تصور استخر واقعی در ذهن ناظر ایجاد می شود. با نزدیک شدن به این استخر خیالی خواهید دید سراب و واحه ای که از دور می دیدید در واقع یک مکان برای بازی است: شبکه های بازی لی لی، صفحه شطرنج و قطعات پازل کاربران را به استراحت در این مکان و دوری از زندگی شهری شلوغ شان دعوت می کند.

Conceptual Pool Design 02

طراحی آب در منظره
انسان و آب به طور جدایی ناپذیری به هم مرتبط اند. این ارتباط با طبیعت سابقه ای دیرین دارد و بر همگان روشن است که انسان ها از قدیم در دل طبیعت زندگی کرده اند و با شهرنشین شدن نیز سعی داشته اند طبیعت را به شهرهای مصنوع خود بیاورند. آب مظهر زندگی است و تقریباً هر جا آب پیدا کنید استقرار انسان را نیز در آنجا پیدا خواهید کرد. در طراحی این پروژه نیز از جاذبه آب برای دعوت از کاربران استفاده شده است و کاربران نیز به صورت غریزی به سمت آب کشیده می شوند. گروه نیپ پیساژ در طراحی های خود برای میدان از یک سطح به رنگ آبی به عنوان نماینده مفهومی آب استفاده کرده است. به نوعی با ساخت یک فضای خیالی حس و حال ارتباط با آب مانند درک خنکی و یا آرامش آن در فضا حاصل شده است گویی کاربر خود را در مواجهه با آب واقعی می بیند.

Conceptual Pool Design 03

چگونگی مفهوم نمایندگی آب
طراحی نیپ پیساژ در این پلازا با نقاشی و مبلمان که تعلیق ناباوری و توهم ذهن ناظر از یک استخر واقعی است، پر شده است. یک نیمکت که نقش تخته شیرجه را بازی می کند کمی بیش از لبه سطح آبی رنگ گسترش یافته و حس شنای واقعی در یک روز گرم تابستانی را القا می کند. طراحی استخر مفهومی بیشتر به وسیله  تقلید از پشته ها، شیار های امواج و پاشیده شدن آب تقویت می شود.

Conceptual Pool Design 04

در مقیاس انسانی، موضوع برخورد با آب جنس دیگری به خود می گیرد و هنگامی که ناظر در درون استخر قرار می گیرد ذهنیت و تصوری که از آب دارد تحت تاثیر بازی های متناسب با هندسه کف استخر تغییر می کند و سرگرم شدن با این بازی ها موجب ماندگاری کاربر در فضا می شود. حس غریبی از مقیاس با لمس مهره های بزرگ شطرنج و حیاط لی لی که منحصر به سرگرمی است به کاربر منتقل می شود حتی اگر به طور طبیعی این سرگرمی ها در آب یافت نشوند و او تجربه این برخورد را از قبل نداشته باشد.

Conceptual Pool Design 05

هدف ار رفتن به استخر جدای از داشتن فعالیت ورزشی مانند شنا، سرگرم شدن و گذراندن اوقات فراغت خود با دوستان نیز هست. در طراحی این میدان به این مفهوم پرداخته شده است و با طراحی استخر خشک فعالیت های جانبی استخر و سرگرمی های حاشیه ای در آن تقویت شده و کاربر را به انجام آنها تشویق می کند.
اما تنها این بازی ها و مبلمان ها در طراحی استخر، سرگرمی هر روز را فراهم نمی کنند، بلکه جشنواره ها و وقایع خاصی که در پلازا به مناسبت های خاصی برگزار می شود، جلب توجه می کنند. نمونه ای از این جشنواره ها، برنامه ریزی برای پارک تابستان است که توسط یک زوج اجرا می شود. کاربری ثابت یک فضا و عدم تغییر در ماهیت فعالیت ها در یک فضای شهری کم کم از جذابیت برای حضور در آن می کاهد و پویایی میدان ها و فضاهای شهری به برنامه ها و فعالیت های متنوع در طول سال بستگی دارد. این فضای شهری نیز از این قاعده مستثنی نبوده و این گونه فعالیت ها به جذابیت و درگیر شدن کاربران با آن می افزاید.
مفهوم اولیه طراحی استخر، ایجاد توهمی از یک استخر شنای واقعی بود که توسط ته رنگ های آبی مختلف برای فریب چشم انسان و ایجاد حس دیدن موج یک استخر واقعی، به دست آمده است. از طرفی چون رنگ آبی اغلب در مفهوم و ذات خود رنگی با ثبات است، نماد امید، وفاداری، معرفت، اعتماد، هوش، ایمان، درستی و ارتباطات نیز است. آخرین مورد که از همه مهم تر است، هدف از ایجاد این طرح مفهومی است که به طور محض طراحی استخری بوده که قصد داشته است مردم را در یک محل گرد هم بیاورد تا زمینه ارتباط با یکدیگر برای آنها فراهم شود و از این همنشینی لذت ببرند.

Conceptual Pool Design 06

آیا شما بازی شطرنج با پادشاه و وزیرهایی در مقیاس تقریبا انسانی و یا بازی معمای چینی با مربع ها و مثلث ها را دوست دارید؟ اینجا در طرح مفهومی استخر در میدان امیل گمیلین می توانید هر دو کار را انجام دهید. استخر با مبلمان بازی خود از شما استقبال می کند و حسی که به وسیله سرمای حاصل از رنگ آبی، در یک روز گرم تابستان شما را احاطه می کند، دلپذیر خواهد بود.

Conceptual Pool Design 07

منبع: +

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید