در حالی که از کشاورزی شهری به عنوان یک موج جدید نام برده می شود، اما چندان موضوع جدیدی را برای بشر مطرح نکرده است. جوامع باستانی مانند مصر و ماچو پیچو (Machu Picchu) دارای سیستمی بودند که آب را تصفیه کرده و در گلدانهای سبزیجات مورد استفاده قرار می داده است. اگر چند هزار سال به جلوتر بیایید، باغهای اختصاصی آلمان در قرن 19 را مشاهده خواهید کرد که فضاهایی را برای شهروندان در نظر گرفتند تا مواد غذایی خود را در آن تولید کنند. در قرن بیستم، ساکنان ایالت متحده عربی و کانادا باغهایی را برای کمک به از بین بردن عوامل استرس زا در صنعت کشاورزی طی جنگهای جهانی اول و دوم ارائه کردند.
با در نظر گرفتن تاریخچه طولانی کشاورزی شهری، متوجه می شوید که هدف از ایجاد آن، داشتن آزادی برای تولید میوه، سبزیجات، تخم مرغ، شیر و حتی گوشت برای افراد خانواده و تولید آنها مانند روستاهای امروزی است. با این حال یکی از اهداف اررزشمند هر شهر تنها دادن اجازه برای این امر نیست، بلکه هدف این است که از شهروندان بخواهند تا جایی که امکان دارد بخش بزرگی از مواد خوراکی خود را خودشان پرورش دهد. این مطلب به بیان فواید کشاورزی شهری می پردازد و نقش آن را در شکل گیری پایداری در شهر نشان می دهد.

مزاياي كشاورزی شهری

امنيت غذايي براي همه همسايگي ها
بر اساس گفته هاي كميته ائتلاف منابع غذايي، امنيت غذايي به معناي اين است كه هر فرد در جامعه در هر زمانی بتواند به مواد غذايي – موادي كه از نظر ارزش غذايي داراي ميزان قابل قبولي از نيازها باشند – و منابع غير ضروري دسترسي داشته باشد. اين تعريف به معناي اين است كه افراد و خانواده هایی كه در همسايگي هر منطقه شهري زندگي مي كنند بايد مواد غذايي خوب، سالم، تازه و جذاب داشته باشند و بايد اين غذا در تمام طول سال در دسترس آنها قرار گيرد. برخي از مناطق مرکزی شهر به غير از دكه هاي كوچك، فروشگاههاي ديگري ندارند و همين مسئله مشکلاتی را براي برخي از ساكنين جهت تامين محصولات تازه به وجود می آورد.
با اجرای كشاورزي كوچك مقياس شهری، حتي كساني كه در مناطق محروم زندگي مي كنند نيز مي توانند منابع غذايي موردنياز خود را چه به صورت فردی يا گروهي پرورش دهند. زماني كه به ساكنان شهر آموزش داده شود تا از هر فضاي شهري ممكن مانند باغچه هاي كوچك روبروي منازل، پشت بام يا حتي پشت پنجره ها براي كاشت محصولات استفاده كنند، مي توانند از مواد غذايي متنوعي استفاده كرده و از آنها لذت ببرند. در واقع يك برنامه ريزي موفق باعث به وجود آمدن جمعيتی سالمتر مي شود.

مزاياي اجتماعي
هيچ شكي نيست كه كشاورزي يك تفريح است. اگر از هر کودکی كه در یک مزرعه خانوادگي در حال بزرگ شدن است سوال كنيد، متوجه مي شويد چيزي نمي تواند به زندگی او که با آب و هوا، خاك و جانوراني كه در مراحل کشاورزی نقش دارند، ضربه بزند. با وجود اینکه ايجاد مزرعه هاي بزرگ مقياس درون شهر قابل دفاع نيستند ولي حتي يك باغچه كوچك و پرورش گياهان تاثير خوبي بر روحيه افراد مي گذارد. زماني كه تلاشها در ارتباط با عناصر طبيعي باشد، همه افراد دخيل، احساس مثبت آن را دريافت مي كنند.
در كنار مشاركتهاي اجتماعي براي كاشت و برداشت گياهان، اگر اين محصولات براي فروش به مراكز درون شهري يا فروشگاههاي بزرگ منتقل شوند، فرصتهايي براي بهره گیری از سایر مزاياي اجتماعي نیز ايجاد مي کنند. در برخی از شهرها ممکن است در ادامه روند پرورش گیاهان داد و ستد محصولات آنها با افراد دیگر نیز صورت بگیرد. به عنوان مثال خانواده ای که سبزیجات سالاد را پرورش می دهد، می تواند این محصولات را با تخم مرغهای تولید شده در خانواده دیگر مبادله کند. در این صورت روابط اجتماعی سالم نیز شکل می گیرد.

مزایای جسمانی
پرورش گیاهان در شهر محدود به استفاده از ابزارهای دستی در مقابل استفاده از تراکتورها می شود و در نتیجه باعث می شود تولیدکنندگان شهری با طرز استفاده از بیل، چنگک و بیلچه آشنا شوند. استفاده از بیل برای جابجایی خاک، اضافه کردن کمپوست و مالچ و کاشت بذرها کالری زیادی می سوزاند و در نتیجه در بدن فرد ماهیچه ساخته می شود. در کنار کاشت گیاهان آبیاری، حذف علفهای هرز و برداشت نیز وجود دارد. در نتیجه شهروندان تمرینهای روزمره و سختی را انجام می دهند که ورزشکاران حرفه ای مشابه آنها را برای تمرینهای ورزشی خود به کار می گیرند.
علاوه بر تلاشی که برای پرورش مواد غذایی انجام می شود، مصرف این مواد غذایی بسیار به سلامت شهروندان کمک می کند. برخی از افراد حتی بزرگسالان نگران خوردن سبزیجات آماده و بسته بندی شده هستند. بنابراین اگر این افراد دستی در پرورش این سبزیجات داشته باشند، تمایل بیشتری برای مصرف آنها خواهند داشت. در دست گرفتن مواد غذایی تازه که درست در قسمت بیرونی منزل پرورش یافته اند، باعث می شود خانواده ها تمایل بیشتری برای مصرف روزانه 5 نوع میوه و سبزی داشته باشند. زمانی که این محصولات تازه با هوای تازه و نور خورشید همراه شود، ساکنین شهر که کار کشاورزی انجام می دهند به سمت سبک زندگی سالمتر پیش می روند.

مزایای زیست محیطی
مواد غذایی که در نزدیکی خانه رشد می کند، ردپای کربنی بسیار کمتری در مقایسه با آنهایی که در مسافتهای دورتر پرورش می یابند، از خود به جای می گذراند. زیرا بسیاری از ضروریات حمل و نقل و جابجایی را حذف می کنند. مواد غذایی که در خانه پرورش می یابند حتی میزان کمتری از تخریب را در محیط زیست بر جای می گذارند. به این دلیل شهرهای توسعه یافته به تشویق کشاورزی شهری در میان ساکنین، نهادهای غیر وابسته و حتی شرکتها می پردازند.
گیاهان یاری دهندگانی طبیعی برای یک اکوسیستم سالمتر هستند. زمانی که گیاهان را بر روی بام پرورش دهید، آنها ساختمان را در برابر آلودگی صوتی و همچنین سرما و گرمای زیاد محافظت می کنند. با کاشت گیاهان در خاکهای آلوده، آنها خاک را تمیز و آلودگیهای آنرا فیلتر می کنند و در نتیجه خاکهایی به وجود می آیند که برای پرورش محصولات غذایی در آینده سلامت لازم را داشته باشند.
مزایای کشاورزی شهری بسیار زیاد است و تقریباً در هر اقلیمی در سرتاسر جهان قابل اجرا است. چه شهر زندگی شما در کشور در حال توسعه باشد و چه در کشورهای توسعه یافته، تشویق افراد ساکن برای تولید محصولات غذایی برنامه ای سالم است که می تواند فواید بلند مدتی داشته باشد.

منبع: +

مطلب قبلیآن ویستون اسپیرن
مطلب بعدیرونمایی از کتاب نقد و بررسی طرح جامع تهران در نشست برنامه ریزی اقتدارگرا
كارشناسی ارشد مهندسی طراحی محيط دانشگاه تهران

2 دیدگاه‌ها

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید